ILI9341 TFT: Renkli ve Dokunmatik Ekran

ILI9341, 2.4–2.8 inçlik renkli TFT ekranların yaygın sürücü çipidir. Çözünürlüğü 320×240'tır ve 65.536 renk gösterebilir. Çoğu modülde dokunmatik katman ve microSD yuvası da bulunur.

Renk nasıl saklanır?

Her piksel 16 bitle ifade edilir: 5 bit kırmızı, 6 bit yeşil, 5 bit mavi. Yeşile bir bit fazla verilmesinin sebebi gözün yeşile daha duyarlı olmasıdır.

Bu, ekranın tamamı için 153.600 bayt demektir. Arduino Uno'nun 2 KB'lık RAM'i düşünülünce tam çerçeve tamponunun söz konusu bile olmadığı anlaşılır.

Peki Uno ile çalışır mı?

Çalışır, ama tampon tutmadan: her çizim komutu doğrudan ekrana gönderilir. Sonuç şudur — ekranı tamamen yenilemek gözle görülür biçimde yavaştır ve animasyon yaparken titreme oluşur.

Bu ekranlardan gerçekten verim almak isteyenler ESP32 ya da RP2040 gibi bol RAM'li ve hızlı SPI'ye sahip kartları tercih eder. ESP32 yazımızda o tarafı anlattık.

Hız için üç ipucu

1. Yalnız değişeni çiz. Bütün ekranı silip yeniden çizmek yerine değişen alanı güncelleyin.
2. SPI hızını yükseltin. Kütüphanelerin varsayılan hızı çoğu zaman güvenli tarafta kalır; kablolar kısa ise artırılabilir.
3. Donanım SPI kullanın. Yazılımla bit sallamak (bit-banging) kat kat yavaştır.

Dokunmatik katman

Çoğu modülde dirençli dokunmatik panel bulunur ve ayrı bir çipe (genellikle XPT2046) bağlıdır. Aynı SPI hattını paylaşır, yalnız CS pini farklıdır.

Dirençli panel parmakla da kalemle de çalışır ama bir kalibrasyon ister: ekranın dört köşesine dokunup ham değerlerle piksel koordinatları arasındaki dönüşümü kurarsınız. Bu adım atlanırsa dokunuşlar birkaç santim kaymış görünür.

Ne zaman gerekli?

Grafik arayüz, ikon, renk kodlu göstergeler ya da fotoğraf göstermek gerektiğinde. Yalnız birkaç sayı gösterecekseniz OLED hem daha ucuz hem çok daha az uğraştırıcıdır.

Kütüphane seçimi hız belirler

Aynı ekran, farklı kütüphanelerle kat kat farklı hızlarda çalışabilir. Genel amaçlı kütüphaneler her karta uymak için ödün verir; belirli bir kart ailesi için yazılmış olanlar donanımın özel yeteneklerini kullanır.

Ekranınız yavaş çiziyorsa kod yazmadan önce kütüphane değiştirmeyi denemek, en hızlı kazanç yoludur.

Yazı tipleri ve bellek

Büyük yazı tipleri program hafızasında ciddi yer kaplar; birkaç boy birden gömmek kartın hafızasını doldurabilir.

Pratik yaklaşım, arayüzde en fazla iki boy kullanmaktır: bir başlık, bir gövde. Bu hem belleği korur hem de ekranı derli toplu gösterir — küçük bir ekranda üç farklı yazı boyu dağınık görünür.

HipoCodes devre simülasyonunda ekranı bağlayabilirsiniz.